KARTAL
Nüfus: 407.865
(2000) Istanbul'un Anadolu yakasinda, Kartal ilçesi, Kocaeli yarimadasinin
güneybati kesiminde yer alir. Dogusunda Pendik, batisinda Maltepe,
kuzeyinde Sultanbeyli ilçeleri ve samandira beldesi, güneyinde
ise Marmara denizi ile çevrilidir. Daha kuzeyde, mücavir alanlari
Ümraniye ve Sile ile bulusmaktadir. 1992 yilinda, daha önce
Kartal'a dahil olan Sultanbeyli ve Maltepe ilçe olmus ve Kartal'dan
ayrilmislardir. Yüzölçümü 80 kilometrekaredir.
Sehir merkezi, tarihin eski dönemlerinden beri küçük
bir balikçi köyüdür. ilk defa sahilde balik avlamak
için gelip buraya yerlesen Kartelli isminde bir balikçidan
dolayi buraya Kartal denildigi kabul edilmektedir. öte yandan, Bizans
zamaninda, liman önemi tasiyan bu beldeye Kartalimin denildigi de
bilinmektedir. Bu iki görüs birlestirildigi takdirde ortaya
çikan gerçegin söyle oldugu kabul edilmektedir: sehrin
Bizans zamanindaki isminin söylenisi Kartal kelimesine yakin bir
kelime idi. Türkler bu söylenisi. Türkçe Kartal
kelimesine çevirerek kullanmaya baslayinca günümüze
de bu sekliyle ulasmistir.
11. yüzyilda
Kutalmisoglu Süleyman Sah tarafindan Bizans'tan alinmis ancak zaman
içinde yeniden Bizans'in eline geçmistir. Kartal, 1329'da
Bizans'la yapilan savasin sonunda tamamen Osmanli egemenligine girmistir.
Osmanli döneminde de küçük bir yerlesim mahalli
olarak kalan Kartal, 1873'te Haydarpasa-Pendik banliyö hattinin açilmasindan
sonra nispeten hareketlenmeye baslamistir. Cumhuriyetle birlikte Kartal’
in gördügü en büyük degisiklik 600 yildir Osmanli’nin
hos görü ve korumasi altinda Türklerle içiçe
yasayan Rumlarin, Lozan Anlasmasi’ nin ilgili hükmüne
istinaden Yunanistan’a gönderilmesi ve oradan getirilen mucahir
Türklerinde bir kisminin Kartal’a yerlestirilmesi olmustur.
Böylece Kartal tam bir Türk sehri hüviyetine kazandi. 1947'de
Kartal ve çevresinin sanayi bölgesi olarak belirlenmesiyle,
ilçenin nüfusu ve üretimi artarken beraberinde ciddi
oranda çevre kirlenmesi yasanmistir. Halen Istanbul içindeki
en önemli sanayi bölgelerinden biri olan Kartal’da halkin
büyük çogunlugu da isçi olarak çalismaktadir.
Ilçe merkezi ve samandira beldesinde yaklasik 400 büyük
ve orta ölçekte fabrika, 1300 atölye, 1200 küçük
esnaf ve isyeri bulunmaktadir.
Bu fabrika ve atölyelerde
yaklasik 40 bin isçi çalismaktadir.) Kartal'da ulasim deniz,
kara ve demiryolu ile saglanmaktadir. Pendik-Kurtköy'de hizmete giren
Sabiha Gökçen Havaalanina 15 dakika uzaklikta bulunan Kartal'dan,
Yalova'ya Deniz Otobüsü ve Yolcu Vapuru ile ulasim saglandigi
gibi, ilçeden geçen E-5 Karayolu ilçeyi Anadolu'ya
baglar. istanbul Bogazi üzerindeki Bogaziçi ve Fatih Sultan
Mehmet köprülerinden Avrupa yakasindaki il ve ilçelerle
karayolu ulasimi saglanmaktadir. Kadiköy'den Pendik'e kadar uzanan
Bagdat Caddesi ilçede önemli bir yer tutmaktadir. Deniz kiyisindaki
ulasim Bostanci sahilinden, Maltepe ilçesini geçerek Kartal'a,
oradan da Pendik yoluyla Tuzla ilçesine kadar uzanmaktadir. Diger
bir ulasim ise; Büyükbakkalköy, samandira ve Sultanbeyli'den
geçen Anadolu otoyoludur.
Cografi Durumu
a) Hududu ve Yüzölçümü
: Kartal ilçesi,yerlesim bölgesi olarak verimli topraklara
sahip,iklimi gayet müsait,yeralti memba sulari azimsanmayacak kadar
fazla.Ayazmasi ile meshur ve dünyanin balkonu Yakacik gibi bir tabiat
harikasina sahip olan tarihi ve kültürel zenginlikleri ile oldukça
göz kamastirici bir kentimizdir. 1908 yilindan sonra ilçe
haline gelen Kartal,Kocaeli Yarimadasinin güneybatisinda,Marmara
Denizinin Kuzeydogusunda,40 derece ve 50 Dakika enlem,29 derece 11 dakika
boylamlar arasinda yer alir. Doguda Pendik ve Sultan beyli,Kuzeyde ve
Kuzeybatida Ümraniye ilçesi,Batida Maltepe ilçesi,Güneyinde
Marmara Denizi ile çevrili olup,83.km2.lik yüzölçümüne
sahiptir.
b) Jeolojik Yapisi
ve Daglari : Deniz seviyesi (0) dan baslayarak Kuzeye dogru tatli bir
meyille (537) metreye kadar yükselir. Ilçenindeniz kiyisi
kum ve kil ile kiyidan itibaren kuzeye dogru silislerle kaplidir.Bu kitle
en çok bir metre kalinlikta kirmizi ve kahverengi topraklarla örtülü
ve oldukça verimlidir. Ilçemizin Yakacik bölgesinde
kalker ve kuvarsit madenleri bulunur.Ilçeye bakildiginda bir takim
tepe ve düzlüklerden meydana geldigi görülür.Istanbul'un
en yüksek dagi Yakacik Aydos Dagi olup yüksekligi 537m.dir.
c) Sulari : Belli
basli akarsularindan Pasa köy deresi,Kavaklidere,Findikli dere ,Ömerli
Barajina dökülür. Yakacik Semtinde de çikan membaa
sulari Yakacik halkinin büyük ölçüde içme
suyu ihtiyacini karsilamaktadir.
d) Iklimi : Karadeniz'in
yagisli iklimi ile Akdeniz'in iliman iklimi arasinda geçit teskil
eder.Kisin Balkan Yarimadasinin soguk,Karadeniz'in yagisli,Akdeniz'in
iliman günesli havalari etkisinde kalir.Bu nedenle kistan ilkbahara,yazdan
sonbahara geçis çok defa fark edilmez.kis aralik ayindan
itibaren Nisan ayina kadar sürer,ortalama 7 gün kar yagar,yaklasik
25 gün de don olur.
|
